Hướng dẫn chế độ ăn chuẩn cho người tiểu đường tuýp 2 mới mắc bệnh

05/02/2018

Chế độ ăn cho người tiểu đường tuýp 2 có thể khác nhau tùy mỗi người, phụ thuộc vào sở thích cá nhân, thói quen ăn uống và giai đoạn bệnh. Với người mới được chẩn đoán, việc phải thay đổi chế độ ăn có thể dẫn tới nhiều lúng túng. Hiểu được điều đó, nội dung trong bài viết dưới đây chúng tôi đã tổng hợp những hướng dẫn cụ thể về chế độ ăn của Ths.Bs Nguyễn Thị Thúy Hằng – Trưởng khoa khám bệnh, Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, Hà Nội. Qua đó chúng tôi hy vọng sẽ giúp quý vị có thể tự xây dựng và chuẩn bị cho riêng mình một chế độ ăn hợp lý để sao cho vừa đủ chất dinh dưỡng mà không làm tăng nhanh đường huyết.

Chế độ ăn cho người tiểu đường: mỗi bữa ăn bao nhiêu cơm, thịt, cá và rau xanh?

Câu hỏi: Xin tư vấn chế độ ăn cho người tiểu đường. Tôi hầu như không ăn cơm, không ăn tinh bột, ăn rất ít thịt và cá, chỉ ăn rau xanh, không ăn hoa quả. Tôi đã nghỉ hưu, bị thêm bệnh cao huyết áp, nặng 60 kg, cao 1m72.

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Trong chế độ ăn của bác, tôi thấy chưa hợp lý. Cơ thể của chúng ta vẫn cần 4 nhóm thức ăn chính, đó là: Glucid, Lipid, Protid và các loại vitamin.

Với cân nặng 60kg, bác đã nghỉ hưu thì lượng calo một ngày khoảng 1700 – 1800. Bác có thể chia thành 3 bữa, sáng có thể ăn 1 bát phở, bún, miến, cháo; trưa có thể ăn lưng bát cơm; chiều cũng vậy. Hàng ngày, bác có thể ăn từ 1 – 1.5 lạng thịt, cá tương đương và đặc biệt là bác nên ăn tất cả các loại rau, bởi người tiểu đường thường bị thiếu các loại vitamin (do uống thuốc tiểu đường).

Nếu bác đang điều trị bằng thuốc Metformin thì khả năng bị thiếu vitamin B12 rất cao, do vậy, bác nên ăn nhiều các loại rau có màu đỏ, màu xanh đậm để bổ sung vitamin này.

Bên cạnh đó, nên hạn chế lượng muối bởi bác bị huyết áp cao. Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo nên ăn dưới 6 gam muối một ngày, tức là trong khẩu phần ăn nên ăn nhạt hơn một chút. Áp dụng vào thực tế, bác cần bớt các món kho, đồ xào, không dùng thêm nước chấm thì sẽ giúp làm giảm hàm lượng muối.

Bs Thúy Hằng giải đáp câu hỏi của quý độc giả

Người tiểu đường nên ăn gạo lứt thay gạo trắng có lợi gì?

Câu hỏi: Ăn gạo lứt có lợi như thế nào với người bệnh đái tháo đường so với việc ăn gạo trắng?

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Gạo lứt là gạo chưa sát trắng, còn cả vỏ cám nên có chứa nhiều chất xơ hòa tan và vitamin B1, B6, B12, PP. Vì vậy gạo lứt rất có lợi cho bệnh nhân đái tháo đường để làm giảm biến chứng viêm đa rễ thần kinh. Đặc biệt là khi dùng thuốc Metformin dài ngày hoặc liều cao sẽ làm giảm vitamin B12 và gây thiếu máu thì gạo lứt cũng là một thực phẩm tốt để bổ sung loại vitamin này. Gạo lứt còn làm tăng cảm giác no bụng và làm chậm hấp thu đường sau bữa ăn.

Tuy nhiên với gạo lứt lượng mà bạn nên ăn cũng như gạo trắng, không nên ăn quá nhiều. Bên cạnh đó, bạn vẫn cần phải tăng cường tập thể dục để kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Tiểu đường nên ăn gì vào buổi sáng?

Câu hỏi: Tôi muốn hỏi ăn khoai lang, bún phở có được không? Bữa sáng thì ăn gì tốt cho người bệnh tiểu đường?

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Bạn không cần kiêng bất kỳ loại thức ăn nào khi mắc bệnh tiểu đường. Về bữa sáng, bạn có thể ăn khoai lang, bún, phở… Tuy nhiên cần tránh cùng lúc vừa ăn xôi vừa ăn phở, hoặc vừa ăn khoai lang vừa ăn bún kèm theo. Bạn chỉ nên chọn 1 loại thực phẩm có chứa tinh bột, vì nếu kết hợp cả hai sẽ khiến đường huyết tăng cao.

Khoai lang chứa tinh bột kháng đường nên không bị tăng đường huyết đột ngột, bạn có thể ăn vào bữa sáng. Nhưng khi ăn nên chia nhỏ, bạn có thể ăn kèm một chút cơm.

Tiểu đường, huyết áp cao, rối loạn mỡ máu, ăn uống và điều trị thế nào?

Câu hỏi: Mẹ cháu bị bệnh tiểu đường, huyết áp cao, rối loạn mỡ máu. Vậy mẹ cháu nên ăn uống và điều trị như thế nào thưa bác sĩ. Sáng mẹ cháu uống thuốc Metformin, Amlodipin và thuốc Simvastatin.

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Về cơ bản, chế độ ăn cho người tiểu đường không cần quá kiêng khem. Mẹ bạn vẫn có thể ăn đầy đủ các nhóm thức ăn: Protid (thịt, cá, trứng, sữa), Lipid, Glucid (chất bột, đường) và các loại rau xanh.

Mẹ bạn bị tăng huyết áp nên khuyên bà nên ăn nhạt để kiểm soát huyết áp, không ăn mì chính, vì mì chính cũng là một loại muối ngọt. Những thực phẩm như như gan, trứng, mỡ, phủ tạng động vật nên ăn ít, do chúng có thể làm tăng hàm lượng mỡ xấu trong cơ thể. Mỗi tuần có thể ăn từ 1 – 2 quả trứng. Mẹ bạn cũng cần có một chế độ tập luyện hợp lí để kiểm soát bệnh tiểu đường và các bệnh cơ hội tốt hơn.

Tiểu đường tuýp 2 lâu năm, đang tiêm insulin nên ăn gì?

Câu hỏi: Tôi mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 và điều trị được 16 năm, hiện đang dùng insulin, sáng 20 UI, tối 10 UI. Ngoài ra, tôi bị mỡ máu cao, huyết áp cao, gan nhiễm mỡ nhẹ. Tôi cao 1m55, nặng 56 kg, vòng bụng 85 cm. Với thể trạng như tôi, mắc bệnh tiểu đường kèm nhiều bệnh khác, thì cần ăn như thế nào cho hợp lý?

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Cô có vòng bụng 85 tức là đã có béo bụng và cân nặng của cô cũng hơi dư cân một chút, kèm theo tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ. Vì vậy trong khẩu phần ăn phải ăn nhạt hơn; ăn giảm trứng, mỡ, phủ tạng động vật, da của các loại gia cầm.

Đồng thời cô phải tăng cường luyện tập thể dục. Tập thể dục để giúp làm giảm bớt mỡ ở vùng bụng. Các nước châu Á thể trạng không cao lớn như các nước châu Âu nhưng mỡ tạng lại rất nhiều. Đây là đặc trưng của người châu Á và cũng là nguyên nhân gây đề kháng insullin.

Kháng insulin gây ra nhiều khó khăn trong điều trị và người bệnh có thể phải tăng liều thuốc liên tục. Nếu như tình trạng sức khỏe cho phép, cô nên chơi một môn thể thao mà mình yêu thích. Có thể môn thể thao đối kháng như cầu lông, bóng bàn hoặc đi bộ, tập Yoga hoặc các bài tập dưỡng sinh.

Tiểu đường ăn bún, miến, phở, ăn nhiều hoa quả có làm tăng đường huyết?

Câu hỏi: Xét nghiệm mới nhất của tôi: HbA1c 11%, bác sĩ có nói rằng tôi cần xem lại chế độ ăn. Chế độ ăn uống của tôi vẫn bình thường: buổi sáng hay ăn bún, miến và phở, giữa các buổi tôi có ăn thêm hoa quả và uống thêm sữa. Tôi đã nghỉ hưu, người trung bình, không mập. Xin nhờ bác sĩ tư vấn xem hiện nay tôi lên làm thế nào?

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Đường huyết của cô chưa được ổn lắm. Và bác sĩ vẫn mong muốn cô điều chỉnh chế độ ăn và tập luyện. Nếu cô có thể trạng vừa phải, trong trường hợp ăn uống đã có kiểm soát nhưng HbA1c vẫn không giảm thì có thể cô cần tăng liều thuốc điều trị (xin ý kiến bác sĩ).

Ăn nhiều hoa quả cũng là một nguyên nhân làm tăng đường huyết sau ăn, từ đó làm tăng HbA1c. Bởi 60% tăng HbA1c là do tăng đường huyết sau ăn. Cô vẫn có thể ăn hoa quả nhưng không ăn quá nhiều ví dụ như có thể ăn 1 quả quýt thôi, tránh tình trạng ăn 5, 6 quả quýt ngọt một lúc khiến cho đường huyết tăng cao. Với các loại sữa thì cô nên uống sữa không đường hoặc ít đường.

Tiểu đường và bệnh mạch vành nên ăn gì, kiêng gì?

Câu hỏi: Tôi rất thắc mắc là đã bị tiểu đường 4 năm rồi mà bác sĩ vẫn chỉ kê Metformin 850 mg, uống 1 viên vào bữa ăn sáng. Đường huyết lúc đói khoảng 128 mg/dl (7.1 mmol/l), HbA1c không kiểm tra. Tại sao bác sĩ không cho thêm thuốc để giảm đường xuống? Tôi bị xơ vữa mạch vành từ lúc phát hiện tiểu đường và vẫn dùng thuốc bệnh viện. Người vừa bị tiểu đường, vừa bị bệnh mạch vành nên ăn gì, kiêng gì?

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Thưa chú, việc kiểm tra HbA1c là cần thiết với người tiểu đường, nhưng có thể do cơ sở khám chữa bệnh của chú chưa kiểm tra được chỉ số này, do đó, rất khó cho tôi có thể tư vấn cho chú có nên tăng liều hay không. Tuy nhiên, có thể thấy đường huyết lúc đói của chú cũng đã đạt mục tiêu nên chưa cần tăng liều thuốc.

Thuốc Metformin mà chú đang dùng hiện vẫn là thuốc đầu tay cho điều trị đái tháo đường, với bệnh nhân mới và còn kiểm soát được đường huyết.

Chế độ ăn cho người tiểu đường kèm xơ vữa mạch máu, ngoài ăn theo chế độ đái tháo đường thì cần giảm mỡ trong máu. Để giảm mỡ máu chú có thể sử dụng một số loại thuốc, chẳng hạn như nhóm Simvastatin giúp cho bảo vệ thành mạch; Aspirin giảm đi cục máu đông trong máu. Trong việc ăn chú cũng nên giảm các thức ăn có chứa cholesterol cao ví dụ như là thịt đỏ, trứng, phủ tạng động vật và không nên ăn quá nhiều đồ ăn dầu mỡ.

Tiểu đường tuýp 2 nên ăn rau gì và loại trái cây nào?

Câu hỏi: Đường huyết lúc đói của tôi là 130 mg/dl (7.2 mmol/l), HbA1c là 6.2%, có uống Glucufast 500 mg ngày 1 viên. Xin bác sĩ cho biết tôi cần kiêng ăn gì. Tôi nên ăn thêm những loại rau gì và hoa quả nào. Công việc của tôi khá vất vả, làm từ 8h sáng đến khoảng 6 – 7 giờ tối, tôi cao 1m70, nặng 57 kg.

Ths.Bs Thúy Hằng cho biết:

Tôi khuyên anh nên ăn thêm một chút vì anh hơi gầy, bị thiếu cân. Công việc của anh lao động nặng và xem chừng nguồn năng lượng anh đưa vào là chưa có đủ.

Về hoa quả anh không cần kiêng tất cả, các loại hoa quả trung tính như ổi, thanh long, cam không quá ngọt thì anh có thể ăn nhiều (không quá 150 gam/mỗi lần ăn – hoặc đồ ăn được nắm trọn trong lòng bàn tay). Một số loại hoa quả ngọt như quýt, nho, vải, nhãn thì vẫn được, nhưng nên ăn cách xa bữa ăn một chút. Vì nếu anh vừa ăn cơm rồi, nhưng lại ăn thêm hoa quả tráng miệng sẽ khiến lượng đường trong máu tăng cao do cơ thể không tiết đủ insullin, điều này có thể làm gia tăng các biến chứng của đái tháo đường.

Bởi công việc của anh tương đối là bận rộn, vất vả, anh có thể uống thêm các loại sữa ít đường, ít chất béo (hoặc sữa dành cho người tiểu đường) ở giữa các bữa ăn. Trong khẩu phần ăn anh ăn thêm protit (thịt, cá) và carbohydrat (chất bột, đường), anh có thể ăn 1 bát rưỡi/bữa ăn, 1 – 2 lạng thịt/ngày, ăn thêm nhiều rau xanh và không phải kiêng loại nào.

Dù không có một chế độ ăn cho người tiểu đường áp dụng được đại trà, nhưng với việc cân đối giữa các loại thực phẩm trong bữa ăn hàng ngày, những lưu ý nhỏ trong khi ăn đã được bác sĩ Thúy Hằng giải đáp, Ban biên tập chương trình hy vọng có thể giảm bớt được phần nào những lo lắng, băn khoăn trong lòng quý vị độc giả.

(*) Sản phẩm này không phải là thuốc không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Đáp ứng nhanh hay chậm phụ thuộc vào cơ địa của từng người.

Ban biên tập chương trình

MỜI BẠN XEM TIẾP

Toàn bộ buổi tư vấn trực tuyến của bác sĩ Thúy Hằng: https://www.youtube.com/watch?v=W2lbRmE5HV4

Phần 1: Tư vấn cách hạ đường huyết an toàn cho người tiểu đường tuýp 2 và tiền tiểu đường

Hướng dẫn chế độ ăn chuẩn cho người tiểu đường tuýp 2 mới mắc bệnh
4.3 (85%) 4 votes

Viết bình luận

 Call Phone